Wielu naukowców dokumentowało efektywność terapii behawioralnej już we wczesnych latach 60-tych (np., Ferster, DeMyer, 1961; Wolf, Risley, Mees, 1964). Badania pokazujące zasadność prowadzenia terapii behawioralnej w przypadku osób z autyzmem zostały przeprowadzone przez O.I. Lovaasa w1964 roku oraz w latach 1970-1984. Po zaprezentowaniu osiągnięć programu Lovaasa opublikowano wiele badań nad skutecznością terapii behawioralnej. Dowiodły one efektywności oddziaływań terapeutycznych opartych na założeniach analizy behawioralnej prowadzonych zarówno w specjalnie do tego powołanych ośrodkach (np. Eikeseth, Smith, Jahr, Eldevik, 2002; Fenske, Zelenski, Krantz, McClannahan, 1985; Harris, Handleman, Gordon, Krostoff, Fuentes, 1991), jak i w warunkach domowych ( np. Andersen, Avery, DiPietro, Edwards, Christian, 1987; Brinbrauer, Leach, 1993; Smith, Groen, Wynne, 2000; Weiss, 1999). W badaniach tych przy użyciu wystandaryzowanych testów udowodniono, że u dzieci, które przez co najmniej dwa lata uczestniczyły w intensywnym behawioralnym programie wczesnej interwencji, nastąpiła znaczna poprawa w zakresie funkcjonowania poznawczego, zachowań werbalnych, społecznych. Niektóre dzieci dzięki terapii funkcjonowały na poziomie normy intelektualnej (Sigman i in., 1999; Eikeseth i in., 2002; Howard i in., 2004).
Badania własne nad skutecznością
W pracy doktorskiej dyrektora Instytutu Wspomagania Rozwoju Dziecka Anny Budzińskiej pt. „Dynamika rozwoju komunikacji werbalnej dzieci z autyzmem poddanych terapii behawioralnej, badania longitudinalne” zostały również przedstawione osiągnięcia dzieci z autyzmem, które uczestniczyły w terapii w Polsce. Czworo spośród ośmiorga opisanych w rozprawie dzieci osiągnęło wyniki w granicach szeroko rozumianej normy. Szczegółowe wyniki przedstawiono w tabeli 01.
Tabela 01. Informacje o dzieciach, które rozpoczęły terapię przed ukończeniem czwartego roku życia
|
Lp. |
Imię dziecka |
Wiek rozpoczęcia terapii |
Obecny wiek |
Obecne miejsca nauki |
Iloraz rozwoju w momencie rozpoczęcia terapii |
Czas trwania terapii pomiędzy pierwszym a ostatnim badaniem |
Iloraz rozwoju/inteligencji po określonym czasie trwania terapii |
|
1 |
Krysia |
3 lata |
11 lat |
szkoła |
IR - 53 |
3 lata 9 miesięcy |
II - 120 |
|
2 |
Boguś |
3 lata 4 miesiące |
9 lat |
szkoła |
IR - 60 |
5 lat 6 miesięcy |
II - 80 |
|
3 |
Darek |
3 lata 4 miesiące |
5 lat |
przedszkole+terapia |
IR - 43 |
1 rok 6 miesięcy |
IR - 74 |
|
4 |
Grażyna |
3 lata 11 miesięcy |
10 lat |
szkoła |
IR - 61 |
3 lata 6 miesięcy |
II - 97 |
|
5 |
Michał |
3 lata 11 miesięcy |
10 lat |
szkoła |
IR - 62 |
3 lata 2 miesiące |
II - 95 |
Jak wynika z danych zawartych w tabeli 01 średni czas trwania terapii od pierwszego do ostatniego badania testami określającymi poziom funkcjonowania intelektualnego wynosił około 3 lat. W momencie rozpoczęcia nauki rozwój wszystkich dzieci był opóźniony, a po kilku latach terapii nastąpiła u nich znaczna poprawa funkcjonowania. Dzieci oprócz udziału w indywidualnej terapii po kilku miesiącach nauki były integrowane z rówiesnikami w szkołach i przedszkolach masowych.
W tabeli 02 zestawiono dane z pierwszego i ostatniego badania określajacego poziom funkcjonowania dzieci, które rozpoczęły terapię po ukończeniu czwartego roku życia.
Tabela 02. Informacje o dzieciach, które rozpoczęły terapię po ukończeniu czwartego roku życia
|
Lp. |
Imię dziecka |
Wiek rozpoczęcia terapii |
Obecny wiek |
Obecne miejsce nauki |
Iloraz rozwoju w momencie rozpoczęcia terapii |
Czas trwania terapii pomiędzy pierwszym a ostatnim badaniem |
Iloraz rozwoju/ inteligencji po określonym czasie trwania terapii |
|
1 |
Michalina |
4 lata 5 miesięcy |
8 lat |
przedszkole + nauczyciel |
IR - 51 |
2 lata 11 miesięcy |
IR - 61 |
|
2 |
Piotruś |
4 lata 6 miesięcy |
12 lat |
szkoła + nauczyciel |
IR - 35 |
5 lata 7 miesięcy |
II - 76 |
|
3 |
Krzyś |
4 lata 9 miesięcy |
8 lat |
przedszkole + nauczyciel |
IR - 45 |
3 lata |
IR - 69 |
Porównujac wyniki przedstawione w obu tabelach, można stwierdzić, że wiek rozpoczęcia terapii behawioralnej jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o stopniu robionych przez dziecko postępów. Dzieci, które przystąpiły do terapii przed ukończeniem czwartego roku zycia, osiągnęły po kilku latach terapii lepsze wyniki w testach określających poziom funkcjonowania intelektualnego.
Mapa
