Dzięki licznym badaniom naukowym i doświadczeniom zdobytym podczas pracy z osobami autystycznymi sformułowano bardzo ogólne założenia, które powinien spełniać dobry program terapeutyczny (Simeonnson, Olley, Rosenthal, 1987):

1. terapia behawioralna– podczas pracy z osobami autystycznymi należy stosować terapię behawioralną,  wykorzystując techniki i sposoby uczenia opisane w literaturze dotyczącej analizy behawioralnej;

2. udział rodziny – rodzice i inni członkowie rodziny powinni aktywnie uczestniczyć w terapii, terapia powinna odbywać się w naturalnym środowisku dziecka;

3. terapia „jeden - na – jeden” – oznacza, że przez pierwsze 6 do 12 miesięcy terapia powinna być indywidualna a nie grupowa, ponieważ dzieci z autyzmem znacznie szybciej nabywają nowych umiejętności w trakcie tak zorganizowanego uczenia. (Koegel, Rincover, Egel, 1982). Taka forma terapii powinna być nadzorowana przez superwizorów, którzy posiadają wystarczającą wiedzę z zakresu Analizy Behawioralnej Stosowanej;

4. integracja – od początku nauki jednym z celów terapii powinno być rozwijanie zachowań, które umożliwią dziecku z autyzmem integrację z rówieśnikami.  Kiedy opanuje ono podstawowe umiejętności, rozpoczynany jest stopniowy, ściśle zaplanowany i nadzorowany przez terapeutę proces wdrażania do grupy rówieśniczej. Według badań osoby z autyzmem powinny być integrowane z dziećmi w normie intelektualnej (Strain, 1983);

5. wszechstronność – terapia behawioralna powinna być nastawiona na rozwijanie wszystkich sfer deficytowych oraz redukowanie zachowań zakłócających naukę. Jak wykazały badania z 1964 roku rozwijanie jednej sfery nie powoduje zmian w innej sferze. (Lovaas, Smith, 1988);

6. intensywność – terapia w związku z jej wszechstronnością powinna być prowadzona przez co najmniej 40 godzin tygodniowo. W pierwszych 6 – 12 miesiącach nauka powinna być przede wszystkim skoncentrowana na rozwijaniu zachowań werbalnych. Podczas  kolejnych  lat czas ten może być częściowo przeznaczony na proces integracji z rówieśnikami;

7. indywidualne różnice – dzieci z autyzmem charakteryzuje duża różnorodność pod względem nasilenia problemów rozwojowych. Konieczne jest więc stosowanie szerokiego wachlarza technik terapeutycznych, tak  aby dobrać te metody, które będą dla danego dziecka najbardziej efektywne;

8.  czas rozpoczęcia i trwania terapii – badania wykazały, ze najlepsze efekty przynosi terapia rozpoczęta przed ukończeniem przez dziecko trzeciego roku życia. Terapia osób z autyzmem trwa tak długo jak jest to konieczne. Decyzje o jej zakończeniu powinny być podejmowane indywidualnie na podstawie analizy poziomu funkcjonowania. Osoby, którym mimo prowadzonej interwencji nie uda się osiągnąć normy intelektualnej i być zintegrowanym z rówieśnikami, muszą przebywać w środowisku (domu rodzinnym lub grupowym oraz pracy), w którym założenia terapii behawioralnej są realizowane przez całe ich życie.

Instytut Wspomagania Rozwoju Dziecka

ul. Gomółki 11/13
80-279 Gdańsk

NIP 526 283 74 34  Regon 140051240

tel.: (58) 341-44-41
fax: (58) 341-44-40

e-mail: biuro@iwrd.pl